Τι είναι η ομαδική ψυχοθεραπεία

Τι είναι η ομαδική ψυχοθεραπεία; Σε ποιο βαθμό βοηθά τα μέλη της;
Αξίζει να επιλέξει κανείς την ομαδική μορφή ψυχοθεραπείας έναντι της ατομικής;

Η ομαδική ψυχοθεραπεία είναι ισότιμη με την ατομική ψυχοθεραπεία, τουλάχιστον ως προς την αποτελεσματικότητά της, και με ουσιαστικά οφέλη για όποιον την επιλέγει. Παρά ταύτα, αν μιλήσουμε για την Ελλάδα, θα λέγαμε ότι η ομαδική ψυχοθεραπεία είναι πολύ λιγότερο δημοφιλής αναλογικά με την ατομική θεραπεία.

Η ομαδική ψυχοθεραπεία δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Ξεκίνησε να εφαρμόζεται δειλά στις αρχές του αιώνα και ο Φρόιντ έτρεφε γι’ αυτήν αντιπάθεια και εξαιρετική απαξίωση. Όμως παρά την αντίσταση του ‘πατέρα’ της ψυχανάλυσης, η ομαδική ψυχοθεράπεια βρήκε το δρόμο της. Στην εποχή μας πολλοί αφήνουν το “ντιβάνι” και κάθονται στον κύκλο για ομαδική ψυχοθεραπεία με έναν ή δύο θεραπευτές, στην προσπάθειά τους να λύσουν τη δύσκολη εξίσωση “εγώ, το θέμα μου και οι άλλοι”.

Η ομαδική ψυχοθεραπεία δεν είναι κατάλληλη για όλους και για κάθε περίπτωση.  Όλο και περισσότεροι όμως άνθρωποι στρέφονται σε αυτήν. Είναι περισσότερο ενδιαφέρουσα, οικονομικότερη, υπάρχει αλληλεπίδραση, και βοηθάει το άτομο να αποκτήσει συνολική εικόνα του ποιος είναι και το πως τον βλέπουν οι άλλοι.

Στην ομάδα συναντά κανείς ό,τι θα έλεγε κάποιος ότι στον έξω κόσμο τον δυσκολεύει, τον νευριάζει, τον ακινητοποιεί ή τον ξεπερνάει. Με λίγα λόγια η ομάδα είναι η μικρογραφία του κόσμου στον οποίο κάποιος κινείται, ζει, σχετίζεται. Είναι κανόνας ότι στην ομάδα θα συναντήσουμε τον τύπο του ανθρώπου που μας εκνευρίζει ή μας αποσυντονίζει. Που θα μας θυμίσει τη μαμά μας, τον μπαμπά μας, τον σύντροφό μας, το παιδί μας, κ.λ.π., και όλα αυτά στην πιο δύστροπή τους εκδοχή. Και τότε εκεί θα χρειαστεί, με βοηθούς τα μέλη της ομάδας και τον συντονιστή, να αντιμετωπίσουμε το θέμα μας είτε επιμένοντας στη λύση του, είτε σιωπώντας ή φωνάζοντας ή φεύγοντας, μπαίνοντας στον ρόλο του θύματος ή του θύτη, ανάλογα με τους μηχανισμούς άμυνας που έχουμε υιοθετήσει. Η  αξία της έγκειται κυρίως στις διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των μελών εντός της συνεδρίας.

Μία παρεξήγηση σχετικά με την ομαδική θεραπεία είναι ότι μέσα στην διαδικασία το μέλος που δουλεύει δέχεται μεμονωμένη θεραπεία από το θεραπευτή ενώ οι υπόλοιποι παρατηρούν. Ωστόσο αυτό που στην πραγματικότητα συμβαίνει είναι ότι ενθαρρύνονται τα μέλη να στραφούν το ένα στο άλλο για στήριξη, ανατροφοδότηση και σύνδεση, αντί να περιμένουν να πάρουν όλα αυτά τα θετικά στοιχεία μόνο από το θεραπευτή τους.

Συχνά οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν γιατί οι σχέσεις τους δεν λειτουργούν. Μέσα στην ασφαλή ατμόσφαιρα της ομαδικής θεραπείας, ένα μέλος μπορεί να πάρει ειλικρινή ανατροφοδότηση από τα υπόλοιπα μέλη που ενδιαφέρονται γι’ αυτόν, όταν τα ίδια θέλουν, δίχως καμία πίεση ή χειρισμό και αυτό υπεύθυνος να το διασφαλίσει είναι κυρίως ο συντονιστής- θεραπευτής της ομάδας.

Κάθε μέλος της ομάδας χρειάζεται δύναμη και μια σχετική ικανότητα να ακούει και να αντέχει τα συναισθήματα τα δικά του αλλά και των υπολοίπων μελών.